Studentom i osobom, które chcą w jak najkrótszym czasie dowiedzieć się: "Na czym polega księgowanie?""Co trzeba wiedzieć żeby szybko nauczyć się rachunkowości?", polecam artykuł z rozdziału XI Po której stronie Wn czy Ma? Najważniejsze zasady księgowania, gdzie znajduje się streszczenie wcześniejszych artykułów. Przedstawiam w nim zasady jakimi musimy się kierować w momencie księgowania i tłumaczę z czego one wynikają. Polecam naukę po kolei wg. Spisu treści. Poruszam również inne tematy. Szczególnie polecam serię artykułów dotyczących OCEM w rozdziale XIII.
Osobom rozpoczynającym naukę rachunkowości polecam artykuł Zasada równowagi bilansowej. Dlaczego aktywa są równe pasywom? oraz artykuł Co to jest zysk?. Tych, którzy mają jakieś problemy ze zrozumieniem: Dlaczego zobowiązania są pasywami i dlaczego należności są aktywami zapraszam do artykułu Zobowiązania, a należności. Gdzie występują w bilansie?

Jak sporządzać Listę Płac?

naliczanie listy płac

W tym artykule staram się odpowiedzieć na pytanie: Jak sporządzać (sporządzić) Listę Płac? Czyli jak policzyć wszystkie składniki wynagrodzenia? Jak policzyć wynagrodzenie brutto, netto i wynagrodzenie do wypłaty?

Jak pisałam w poprzednim artykule, jednym z dwóch składników kosztu związanego z wynagrodzeniem pracowników jest wynagrodzenie brutto pracowników. Faktem jednak jest, że pracownik nie otrzymuje całej kwoty, ponieważ z jego wynagrodzenia potrącane są następujące składniki:

  1. Ubezpieczenia społeczne czyli składki: emerytalne, rentowe i chorobowe- wpłacane do ZUS.
  2. Ubezpieczenie zdrowotne- wpłacane do ZUS.
  3. Podatek dochodowy- Wpłacany do Urzędu Skarbowego.
  4. Niektórzy mogą mieć jeszcze inne obciążenia wynagrodzeń jak np. dodatkowe ubezpieczenia, alimenty, które również trzeba odjąć od wynagrodzenia.

W celu naliczenia wynagrodzenia "do wypłaty" i innych składników wynagrodzenia, musimy znać wynagrodzenie brutto pracownika. W umowie o pracę mamy podane tzn. wynagrodzenie zasadnicze.

W jaki sposób liczymy wynagrodzenie brutto?

Wynagrodzenie brutto jest sumą wartości wynagrodzenia zasadniczego i składników dodatkowych wynagrodzenia takich jak np.: dodatek stażowy, premia, dodatek szkoleniowy, praca po godzinach, dodatek wynikający z akordu itp.

Bywa, że pracownik dostaje tylko wynagrodzenie zasadnicze. Wtedy oczywiście wynagrodzenie brutto jest jemu równe.

W przypadku choroby do pewnej liczby dni nieobecności w pracy (33 dla ludzi do 50- go roku życia i 15 dni dla osób starszych) pokrywa pracodawca. Później wynagrodzenie z tego tytułu pokrywa ZUS.

W tym wypadku kosztem pracodawcy, zwanym wynagrodzeniem, jest suma wynagrodzenia brutto za czas pracy i wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane ze środków zakładu pracy.

Suma wynagrodzenia brutto za czas pracy i wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy (wypłacanego zarówno ze środków zakładu pracy jak i ze środków ZUS) nosi nazwę przychodu ogółem.

Ad 1.- Naliczanie składek ubezpieczenia zdrowotnego.

Składki na ubezpieczenia społeczne płacone ze środków pracownika to:

  • emerytalne, które stanowią 9,76%  wartości jego przychodu ogółem pomniejszonego o wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy,
  • rentowe, które stanowią 1,5% wartości jego przychodu ogółem pomniejszonego o wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy,
  • chorobowe, które stanowią 2,45% wartości jego przychodu ogółem pomniejszonego o wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy.

Od przychodu ogółem odejmujemy wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy i obliczamy wyżej wymienione składki- w przypadku gdy pracownik był niezdolny w danym miesiącu do pracy przez jakiś okres czasu.

W przypadku gdy pracownik nie chorował w danym miesiącu, składki te stanowią oczywiście odpowiedni procent wynagrodzenia brutto. W tym wypadku przychód ogółem jest równy wynagrodzeniu brutto.

Liczymy sumę tych składek i odejmujemy ją od przychodu ogółem. Kwota ta będzie nam potrzebna do obliczania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne i do obliczenia podstawy naliczania podatku dochodowego.

Ad2- Naliczanie ubezpieczenia zdrowotnego.

W celu policzenia podstawy wymiaru składki zdrowotnej, od różnicy pomiędzy kwotą przychodu ogółem, a składkami na ubezpieczenia społeczne  odejmujemy wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wypłacane ze środków ZUS.

Gdy pracownik pracował przez cały miesiąc bez zwolnień, podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest różnica pomiędzy wynagrodzeniem brutto, a składkami na ubezpieczenia społeczne (policzyliśmy ją na końcu omawiania poprzedniego punktu).

Do ZUS musimy zapłacić 9% podstawy wymiaru składki zdrowotnej, natomiast 7,75% tej podstawy pomniejsza podatek do Urzędu Skarbowego.

Ad 3- Naliczanie podatku

Tę czynność rozpoczynamy od policzenia dochodu pracownika. W tym celu od różnicy pomiędzy wartością przychodu ogółem, a sumą składek na ubezpieczenia społeczne, musimy odjąć koszty uzyskania przychodu.

Koszty uzyskania przychodu są niezmienne od roku 2008 i wynoszą odpowiednio:

    Kwota roczna (zł)
z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej 111,25 nie więcej niż 1335,00
równocześnie z więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej z każdego z tych stosunków 111,25 łącznie nie więcej niż 2002,05
z tytułu jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania pracownika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a pracownik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę 139,06 łącznie nie więcej niż 1668,72
równocześnie z więcej niż jednego stosunku służbowego, stosunku pracy, spółdzielczego stosunku pracy oraz pracy nakładczej, gdy miejsce stałego lub czasowego zamieszkania pracownika jest położone poza miejscowością, w której znajduje się zakład pracy, a pracownik nie uzyskuje dodatku za rozłąkę z każdego z tych stosunków 139,06 łącznie nie więcej niż 2502,56

Po wykonaniu tego obliczenia otrzymaną kwotę zaokrąglamy do pełnych złotych- w ten sposób otrzymujemy dochód pracownika, który jest podstawą obliczenia zaliczki na podatek dochodowy.

Od dochodu obliczamy zaliczkę na podatek dochodowy.

W celu naliczenia podatku dochodowego mnożymy dochód przez obowiązującą pracownika stawkę podatku od osób fizycznych. Od wyliczonej kwoty odejmujemy wysokość miesięcznej ulgi na podatek, która obecnie wynosi  46,33 zł.

Stawka podatku od osób fizycznych zależy od tego czy  pracownik przekroczył czy nie stawkę progu podatkowego.

W nawiasie umieszczam aktualnie obowiązujące progi podatkowe w Polsce.

[Progi podatkowe w 2015 roku, aktualne również w roku 2017

  • W 2015 roku nie będziemy musieli zapłacić podatku dochodowego, jeśli zarobimy mniej niż 3091 zł
  • Jeśli zarobimy dokładnie 3091 zł to fiskus odda nam na koniec roku podatkowego 556,02 zł zwrotu podatku
  • 1 próg podatkowy (18%): do 85 528 zł
  • 2 próg podatkowy (32%): od 85 528 zł

Ważne jest żebyśmy wiedzieli, iż po przekroczeniu pierwszego progu podatkowego, 32% podatku dochodowego zapłacimy tylko od kwoty powyżej 85 528 zł]

Ponieważ niewielu pracowników, w obecnym czasie, przekracza drugi próg podatkowy, zwykle stosujemy stawkę 18%.

W celu policzenia kwoty, którą musimy  zapłacić do Urzędu Skarbowego z wynagrodzenia pracownika, musimy jeszcze odjąć składkę na ubezpieczenie zdrowotne o wartości równej 7,75% podstawy wymiaru składki zdrowotnej (policzyliśmy ją w punkcie drugim).

Po dokonaniu tego odliczenia i przybliżeniu do pełnych złotych, otrzymujemy wartość zaliczki na podatek dochodowy, który musimy wpłacić do Urzędu Skarbowego.

Jeżeli teraz od wynagrodzenia brutto odejmiemy wszystkie trzy wyżej wymienione składniki wynagrodzenia czyli:

1)     ubezpieczenia społeczne czyli składki: emerytalne, rentowe i chorobowe- wpłacane do ZUS,

2)     ubezpieczenie zdrowotne- wpłacane do ZUS (o wartości 9% podstawy wymiaru składki zdrowotnej),

3)     podatek dochodowy- wpłacany do Urzędu Skarbowego,

otrzymamy wynagrodzenie netto.

 

 Ad4- Odliczanie innych potrąceń

W celu policzenia wynagrodzenie „do wypłaty” (to co pracownik dostaje „na rękę”): od kwoty brutto odejmujemy sumę składek na ubezpieczenie emerytalne, rentowe, chorobowe, zdrowotne, zaliczkę na podatek dochodowy oraz (wtedy gdy to dotyczy naszego pracownika) inne potrącenia z Listy Płac jak np. alimenty, dodatkowe ubezpieczenie np. PZU. Czyli od wynagrodzenia netto musimy odjąć inne potrącenia.

 

Podaję linki do pozostałych artykułów z tej kategorii: Koszty związane z wynagrodzeniem. Całkowity koszt zatrudnienia.Ewidencja wynagrodzeń. Jak księgujemy wynagrodzenia?, Rodzaje i wysokość składek ZUS. Rozrachunki z ZUS.

[Osoby, które korzystają z tej strony sporadycznie, lub znalazły się na niej przypadkowo, zapraszam do przeczytania innych zagadnień ujętych na niej.  Do każdego artykułu można przejść poprzez "Spis treści" znajdujący się na tej stronie w lewym górnym rogu. Napisany został w postali linków do tych artykułów. Większość zadań i testy  ujęte są osobno. Przycisk do nich znajduje się w górnej części strony.

Zapraszam do korzystania z artykułów "po kolei" (zgodnie ze spisem treści), gdyż uczę  rachunkowości na tej stronie "krok po kroku". Informuję również, że strona cały czas jest jeszcze uzupełniana. Docelowo będzie zawierała kompendium wiedzy potrzebnej do uzyskania dyplomu w zawodzie technika rachunkowości.]